سه‌گانهء ياد شده تأكيد مىكند ، اثبات مهجوريت در حد ومقول در جواب « ما هو » است ؛ اما « اثبات شيء » مستلزم « نفى ما عدا » ( نفى مهجوريت در ساير مواضع علوم ) نيست . مگر اينكه مأخذ بو على قابل تسرى نباشد والبتة قابل تسرى است . دليل عمدهء مهجوريت دلالت التزام در علوم ، دقّى بودن زبان علم است واين يكى از تفاوتهاى عمده بين زبان علم وساير زبانها ( مانند زبان عرف ، زبان نمادى ، زبان شعر ) است . دلالت التزام به زبان شعر ايهامهاى دلربا مىبخشد ؛ اما در زبان علم سبب ابهام ورهزنى مىشود . مىتوان گفت : مأخذ ابن سينا همين است ومراد غزالى وفخر رازي از منضبط نبودن دلالت التزام نيز همين است : زبان علوم زبان دقّى است وزبان دقّى صريح وروشن است ودلالت التزام صراحت وروشنى را برمىدارد . اما دلالت مطابقي وتضمّن صريح هستند . استدلال از طريق نسبى بودن مدلول التزامى در قياس با ذهنيت فرد با اين تفسير استدلال استوارى است ونقض آن از طريق اينكه دلالت مطابقي نيز بر حسب وضع متفاوت است ، قياس مع الفارق است . اختلاف در وضع وعلم ما به وضع به صرف لفظ مربوط است وبا آگاهى از وضع بر طرف مىشود ، در حالي كه اختلاف در مدلول التزامى به عناصر غيرلفظى در ذهنيت افراد بستگى دارد ، مگر اينكه با توسل به نظريه‌هاى جديد صراحت زبان را در همهء دلالت‌هاى سه‌گانه منكر شويم وزبان را در عين اظهار مايهء ستر واخفا بدانيم ( از جمله بنگريد : على حرب ، نقد الحقيقة ، 1995 ) .